VE VẺ VÈ VE (CV Keng st)

NHỮNG BÀI VÈ ĐI CÙNG NĂM THÁNG

(CV Keng St)

Người Việt có một kho tàng văn học dân gian phong phú: Truyện kể, thơ, ca dao, hò vè…Trong đó VÈ được lưu truyền, phổ biến trong xã hội và được quần chúng đón nhận khá dễ dàng do tính chất dân dã (dễ nhớ, dễ thuộc) của thể lọai văn học này.

Theo Đại Nam quốc âm tự vị , VÈ là chuyện khen, chê có ca vần và việc sáng tác VÈ là việc đặt chuyện khen, chê có ca vần. Đây cũng là đặc trưng cơ bản của VÈ. Từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia cho biết VÈ được ra đời cách đây khoảng vài thế kỷ, từ TK 18 dưới thời phong kiến và kéo dài cho đến ngày nay. Nó tồn tại trong xã hội để đảm nhiệm cái chức trách “khen, chê” được nhân dân giao phó kia. Về hình thức, VÈ sử dụng câu bốn chữ, năm chữ, lục bát, hát giặm, nói lối.

VÈ được chia làm nhiều thể loại: Có VÈ đồng dao là những bài hát dành cho trẻ em, VÈ thế sự ghi chép lại sự việc người thật, việc thật (đây cũng là một dạng sử liệu đơn giản nhưng khá bổ ích đóng góp vào nguồn tư liệu nghiên cứu trong một xã hội còn hạn chế thông tin như ngày nay), VÈ lịch sử mô tả sự chân thật lịch sử trong đó có những cuộc khởi nghĩa của nông dân và đấu tranh chống ngoại xâm. Ngoài ra còn một thể loại nữa của VÈ (thứ này có số lượng bài khá nhiều) là VÈ về loài vật, cây trái, hoa quả, sự vật, nghề nghiệp: VÈ hoa, VÈ cá, VÈ bánh, VÈ làm ruộng…

Là loại hình văn học dân gian bổ ích nhiều bài VÈ đã được tập hợp và xuất bản thành sách nhưng cũng còn có nhiều bài hiện đang được lưu truyền rải rác trên các Blog và các trang mạng (nhất là loại VÈ thế sự, thời cuộc) trong đó nhiều bài gây ấn tượng và có giá trị bởi tính thời sự của nó. Có thể nói ngày nay “VÈ thế sự” đang lên ngôi. Ngồi nhớ lại tuổi thơ của mình, tôi lại được sống với nhiều bài VÈ đồng dao thật đáng yêu, hệt như cái tuổi lên 5 lên 3 cũng rất đáng yêu ấy. Nào là “con vỏi con voi/ cái vòi đi trước/ hai chân trước đi trước/ hai chân sau đi sau/ còn cái đuôi đi sau rốt/ tôi xin kể nốt/ cái chuyện con voi”. Thế hệ của tôi ngày ấy đang thời đạn bom, cuộc sống vật chất rất nghèo khổ hầu như chẳng có đồ chơi gì đáng kể. Con gái thì chơi chuyền, chơi ô ăn quan, con trai thì đánh bi đánh đáo và cùng nhau chơi “ rồng rắn lên mây/ có cây lúc lắc/ có nhà điểm danh/ hỏi thăm thầy thuốc có nhà hay không ”? Cái ngày xưa yêu dấu ấy, trẻ em thích hát đồng dao, các bà nội trợ thích nói VÈ bánh, VÈ hoa, VÈ cá… những thứ rất gần gũi với cuộc sống hàng ngày của người nông dân: “Cá ăn không cử là cá trê leo/ ăn cám ăn bèo là con cá sặt/ gai chông gút mắc là con cá rô/ bóng bọt ra vô là con cá thia lia trống/ tuổi cao tác rộng là con cá bạc đầu/ nhỏ tác có râu là con cá chốt/ hình xem tươi tốt là con cá chai/ nối đuôi đi hoài là con cá lạc mạ/ hình xem cũng lạ là con cá lóc bông/ tánh hay ở bau là con cá chạch /ăn bèo lách chách là con cá mề tho/ ăn ở không lo là con cá hương mảnh/ da thịt trắng bảnh là con cá thác lác/ ăn bùn ăn cát là con cá kèo…”. Có lẽ những bài VÈ này hiện chỉ còn thấy trong sách vở và thời nay tôi thấy trẻ em không mấy thuộc đồng dao nữa.

Việt Nam là xứ nhiệt đới với nông nghiệp trồng lúa nước có từ ngàn xưa. Bài “VÈ làm ruộng” đã mô tả cuộc sống của người nông dân. Đọc bài VÈ 4 chữ này tôi lại thấy hiện về cuộc sống cơ cực, nghèo đói và lam lũ ấy: “ Nghe vẻ nghe ve/ nghe vè làm ruộng/  sắm trâu cùng xuổng/ sắm ách cùng cày/ đi vay tiền ngày/đi quơ tiền tháng/ sắm một cái phảng/ đáng giá năm quan/ trời cho mưa xuống/ nước nổi đầy đồng/ bớ chú đàn ông/ be bờ giao mạ…” VÈ làm ruộng và người nông dân suốt đời gắn bó với nhau để ngày hôm nay Việt Nam vượt lên Thái Lan trở thành nước xuất khẩu gạo đứng hạng nhất thế giới với sản lượng xuất khẩu là 7 triệu tấn. Nhưng có nhiều dịp đi công tác ĐBSCL, vựa lúa của Việt Nam, tôi vẫn thấy cuộc sống của người nông dân nói chung là khá nghèo. Đây cũng là một nghịch lý.

Ngày trước dưới chế độ phong kiến, đặc biệt là từ TK 19 kể từ khi người Pháp chính thức đặt cai trị trên mảnh đất hình chữ S này, xã hội Việt nam có nhiều phân hóa, phong tục tập quán bị xáo trộn…nhiều bài VÈ ra đời phản ánh chân thực đời sống xã hội và cũng có nhiều bài VÈ góp phần vào công việc chấn hưng văn hóa dân tộc, giữ gìn đạo lý làm người, răn dậy người đời “đói cho sạch, rách cho thơm”. Bài VÈ “Án đồng tiền đồng bạc” với nội dung kiên quyết không thừa nhận nguyên tắc “có tiền mua tiên cũng được” và bài VÈ cũng lên án quyền lực tàn nhẫn của đồng tiền: “Làm cho thiên hạ đeo phiền/ buồn hiu quân tử, điếng điên anh hùng/ làm cho lỗi thủa đạo nhà/ năm giềng ba mối chẳng hòa vì ai/ làm cho người trí phải mê/ người điên cũng tỉnh nhiều bề tân oan/ làm cho son phấn đổi mầu/ khó nghèo nỡ phụ sang giàu a dua/ hư người thục nữ cũng hung/ đành đem má phấn chôn bùn vì ai ”.

Cùng với thể loại này, các bài VÈ phê phán đáng chú ý có:

VÈ đánh bạc: “Nghe vẻ nghe ve/ nghe vè đánh bạc/ đầu hôm xao xác/bạc tốt như tiên/ đến khuya không tiền/ bạc như chím cú/ cái đầu sù sụ/ con mắt trỏm lơ/ hình đi phất phơ/ như con chó đói/ chân đi cà khói/ dạo xóm dạo làng/ quần rách lang thang/ lồng tay mà túm ”.

VÈ uống rượu: “Uống một ly nhâm nhi tình bạn/ uống hai ly giải hạn cơn sầu/ uống ba ly mũi chảy đầy râu/ uống bốn ly ngồi đâu nói đó/ uống năm ly cho chó ăn chè/ uống sáu ly ai nói nấy nghe/ uống bảy ly làm xe lội nước/ uống tám ly chân bước, chân quỳ/ uống chín ly còn gì mà kể/ uống mười ly khiêng để xuống xuồng ”.

VÈ chửa hoang: “ Xem thử nó giống ai/ cái đầu nó giống ông cai/ cái lưng ông xã, cái vai ông trùm ”. Hay: “Thôi thôi ví lỡ ra rồi/ bồng con ra ngồi con thử giống ai?/ cái mặt thì giống Tuần Hai/ cái vai Tư Chống/ xương sống Biện tài/ chưn mày giống Tám Ít/ cái đít giống Bầu Khuê/ cái đề giống Tư Đủi/ cái lỗ mũi giống Tư Nghiêm/ cái đầu giống Ba Phó/ cái chứng ngó giống Mười Trương ”.

Bên cạnh những bài VÈ khen, chê hay mô tả, các bài VÈ thế sự đã phát huy mạnh mẽ nhất lọai hình báo chí truyền miệng này. Người đời sau chúng ta hôm nay phần nào hiểu được thân phận người dân dưới chế độ phong kiến (ngoài những truyện ngắn, tiểu thuyết, bài viết trên báo chí xưa) là những bài VÈ thế sự như: VÈ con cút, VÈ lỡ thời, VÈ lễ tết quan…Đọc những câu VÈ sau đây ta thấy cái “phong tục” này nó cũng mang đậm tính truyền thống và có sức sống mãnh liệt nếu như liên hệ với thời nay: “Sáp vàng hai bánh/ yến huyết một cân/ mứt bí mứt gừng/ trà Tàu trà Huế/ mứt chanh mứt khế/ cam rim hồng rim/ nhãn nhục táo kim/ đường phổi đường đá/ tôm khô vi cá/ đồn đột gân nai/ bột báng bột khoai/ dầu thông nấm mối/ cà cuống trứng sam/ bạch hương kỳ nam/ thuốc Tàu á phiện/ khô voi bò niển/ vịt nước le le/ ba ba cần đước/ tôi đà sắm trước/ đem tới ông Hy/ chẳng thiếu vật chi/ để mừng công tử ”. Ở bài VÈ này, có lẽ nhiều sản vật xưa nay không còn nữa và nếu còn cũng rất hiếm. Ngay cả nhiều danh từ cũng phải tra cứu mới hiểu nghĩa (chẳng hạn như “đồn đột” là một loại đỉa biển…).

Dân gian vẫn thường nói: “Một người làm quan cả họ được nhờ ”. Cái “truyền thống” này kéo dài suốt từ thời phong kiến cho đến tận ngày nay. Các ông quan của TK 21 này tuy không còn ăn “gân nai’, “đồn đột”, “khô voi”, “bò niển” nhưng các ông lại “ăn” được dự án, hoa hồng, công trình, quy hoạch…và thế là VÈ quan tham của TK 21 cũng rất đặc sắc khi mô tả các ông quan tham hết cả mọi đường: “Thói đâu có thói lạ lùng/ quan chức tham nhũng tận cùng cả danh/ địa vị, ngôi cao quan tranh/ ăn thì tranh cả cá ranh của làng/ bao giờ đến lượt đồng bào/ công, nông thực chất được “xào” chút danh/ chẳng qua để bớt hôi tanh/ cái sự ăn cướp, “tớ” hành chủ dân”.

Ở bất kỳ thời đại nào VÈ thế sự cũng luôn luôn phát huy vai trò vạch mặt, tố cáo, phê phán, vạch trần tội ác phi nhân của những bậc quyền chức không hề tránh né. Sau đây là những bài tiêu biểu của thời đại hôm nay:

VÈ thầy giáo cưỡng dâm học trò: “Có thầy hiệu trưởng họ Sầm/ cầm đầu tổ chức bán dâm học trò/ khách hàng toàn những quan to/ có cả chủ tịch Trường Tô tỉnh mình/ năm đồng một lượt bán trinh/ ba đồng một cú làm tình “con heo”/ quê ta xứ núi tỉnh nghèo/ các em phải chịu giá bèo vậy thôi / phận hèn bèo dạt mây trôi/ các em bị chúng nó lôi ra tòa/ quan lớn, quan bé nó tha/ để giữ uy tín đảng ta cầm quyền ”.

VÈ tố cáo quan tham: “Liêm đéo liêm, Hiền đéo hiền/ chân khệnh khạng mắt láo liên/ đội trên đạp dưới loài sâu bọ/ mặt sắt nhơn nhơn nhẵn như tiền ”.

VÈ chống Tàu bành trướng: “Nhà nước này là thuộc nước nào?/ “tuyên truyền chống giặc” bắt vì sao?/ ngàn năm uất hận quân Nam Hán/ muôn thủa bầm gan lũ giặc Tàu/ phủ chúa sớm quên “bài học Đặng”/ cung vua làu thuộc “sách ông Mao”/ bắt người chống giặc vì dân, nước/ nhà nước bây giờ của “nước” nao? ”

VÈ dân oan: “Nếu không có bom Vươn/ ác bá chẳng về vườn/ bọn bất nhân bó rọ/ cường hào bớt nhiễu nhương/ nếu không có bom Vươn/ chính sách cướp ruộng nương/ vẫn triển khai độc đảng/ năm châu khó tỏ tường/ nếu không có bom Vươn/ dân oan vẫn nhún nhường/ kéo nhau đi khiếu kiện/ ngồi vật vã bên đường/ nếu không có bom Vươn/ công an đỏ khinh thường/ khủng bố dân tư sản/ bốn biển cũng nan nường ”.

Đọc những bài VÈ trên đây, chúng ta nhìn thấy hình ảnh một xã hội Việt Nam đạo lý suy đồi (chuyện khó tin nhưng lại có thật), pháp luật bị chà đạp, người dân bị ức hiếp (kể cả khi họ lên tiếng bảo vệ tổ quốc). Đau đớn biết bao khi chúng ta phải chứng kiến những phiên tòa bất chấp công lý để những người con yêu nước Việt cứ lần lượt dắt tay nhau vào tù. Những: Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Hải (Điếu Cầy), Tạ Phong Tần, Phan Thanh Hải, Việt Khang, Trần Vũ Anh Bình…và gần đây em sinh viên Nguyễn Phương Uyên bị an ninh bí mật bắt đi (và hiện đang bị giam giữ) vì làm thơ chống Trung Quốc. Nhưng tôi tin những người công dân Việt nam sẽ vẫn còn dám bước tiếp trên con đường giữ gìn độc lập dân tộc và chủ quyền lãnh thổ này.

Như chúng ta đã thấy,VÈ không chỉ mang chức năng khen chê, mô tả sự vật…có tính giải trí hài hước. VÈ cũng là để giáo huấn và cảnh tỉnh con người. Nó cũng giống như liều thuốc khi ta đau ốm. Nhiều bài VÈ còn là sản phẩm của trí tuệ, đọc lên cười đấy nhưng là “cười ra nước mắt ” vì thấy sao nó chua xót và cay đắng quá. Nhiều người vẫn thường tự hỏi mình, tại sao sống trong thời bình mà vẫn cảm thấy bất an? Nhiều người bảo đó là “lỗi hệ thống”. Cách đây hơn ba thập kỷ, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã sớm trăn trở: “Thời tôi sống có bao nhiêu câu hỏi/ câu trả lời thật không dễ dàng chi… ”. Để xóa đi cái “lỗi hệ thống” này, ngẫm nghĩ cho kỹ ta thấy câu nói của TS Phạm Ngọc Cương thật chí lý: “Cần chuyển gấp một xã hội từ phong bao, xí chỗ, bảo kê quyền lợi, quỳ gối… tới một xã hội mà mỗi người để tồn tại và khẳng định luôn cần vươn vai, cọ xát và đào luyện, xiển dương tổng năng lực thực của mình trong sân chơi công bằng. Có vậy mới mong trời mỗi ngày một sáng ”. Vâng, nếu được như vậy thì những bài VÈ mô tả những thứ xấu xa vô đạo đức và vô pháp luật kia sẽ không còn đất sống để “những bông hoa vẫn cứ nở đúng mùa” và nhân dân Việt Nam mới thực sự được “độc lập, tự do, hạnh phúc”.

Khánh Trâm  (Blog Nguyễn Trọng Tạo)

 

KỶ NIỆM QUÂN NGŨ

Kỷ niệm những ngày trên đoàn  tàu không số

Thân tặng: 
Phạm Hải Bắc, Trần Văn Bốn, Trần Phát Diệp, ...

BẾN EM

Kỷ niệm Quân ngũ

Tha hương buồn nhớ bến em

Nhớ mây nhớ nước, mông mênh biển trời

Thuyền anh lướt giữa trùng khơi

Đâu mây đâu nước, đâu nơi bến bờ?

Nước mây khấp khởi đợi chờ

Bến em sao thế, hững hờ thuyền anh?

Tại trời biển, hay thuyền anh?

(Không đâu: trời biển mông mênh quá mà...)

Biển trời đâu nước mây nhà?

Mênh mang là thế, âu à thuyền anh...

Berlin, 10.2012

Chu Văn Keng

Berlin CHLB Đức

Tình đầu

Tình đầu tức là còn tình cuối

Nghĩa là người có lắm người yêu

Yêu cho chán rồi đi tìm tình khác

Nghĩa là không chung thủy chung tình

Để đến khi xa rồi mới tiếc

Tình đầu nay đâu có còn đâu

THN

MỐI TÌNH ĐẦU (thơ CV Keng)

MỐI TÌNH ĐẦU

Sao mình cứ nhớ người ta

Để ta mong mỏi lúc xa lúc gần

Nụ hôn nồng cháy bần thần

Ta mình cuống quýt những lần…với nhau

... Chia tay chẳng biết vì đâu!

Mối tình đầu ấy đáu đau “định tiền”

Cố quên mà chẳng thể quên…

Nỗi đau khắc khoải-không tên, phận mình

Một đời rong ruổi kiếm tìm

Răng long đầu bạc giật mình hiểu ra:

Đâu còn hạnh phúc với ta

Tình đầu mình gửi cùng ta…hết rồi ? !

Berlin, 15.10.2012

TB: Tôi thử định nghĩa:" MỐI TÌNH ĐẦU"

       để mời các Bác cùng kiểm nghiệm ...

Ngộ nghĩnh hình ảnh trẻ tới trường

 

Những hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu của trẻ được chia sẻ nhiều trên các trang mạng khiến người xem không khỏi mỉm cười.

Internet về làng...

Bé đòi học bài cùng chị

Cương quyết không đến lớp

"Thầy đọc diễn văn dài quá!"

"Mệt thật!"

Đêm qua mất ngủ vì hôm nay tốt nghiệp mầm non. Ảnh: Dân trí

"Eo ơi, lớp học nhạc ồn thế mà cũng ngủ được!"  Ảnh: Webtretho

Học bài mọi lúc, mọi nơi

Bé sẽ nhớ mãi hình ảnh này khi nghĩ về mẹ

Hình ảnh đẹp của tuổi thơ

Xe cao hơn người vẫn đi tốt!

Một bà mẹ người Mỹ đạp xe đưa 6 đứa con tới trường cách nhà hơn 30km

Càng đông càng vui

Trước khi vào học lớp 1, anh em sinh 4 được mẹ cắt cho kiểu đầu đánh số để cô giáo khỏi nhầm.

• Nguyễn Thảo (Tổng hợp)
• VietnamNet- 13/10/2012
  http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/92376/ngo-nghinh-hinh-anh-tre-toi-truong.html
   
  (Vinh Thuan suu tam - 14/10/2012)
   

 

LUẬN VỀ DẠI - KHÔN (CV Keng st)

Xin giới thiệu bài luận về Dại Khôn

DẠI KHÔN

Thế sự đua nhau nói dại khôn
Biết ai là dại biết ai khôn ?
Khôn nghề cờ bạc là khôn dại
Dại chốn văn chương ấy dại khôn
Này kẻ nên khôn đều có dại
Làm người có dại mới nên khôn
Cái khôn ai cũng khôn là thế
Mới biết trần gian kẻ dại khôn

(Trần Tế Xương)

Bài thơ Đường này rất độc đáo là vần của bài thơ chỉ một từ “khôn”. Đó là dụng ý của tác giả mà rất hay về ý nghĩa triết lý chuyện dại khôn trên đời. Tác giả Trần Tế Xương đã gói gọn trong tám câu thơ rất dễ hiểu về quan niệm dại khôn thế nào cho đúng và phải biết mình, biết người. Cần nhớ rằng, không thể chỉ biết mình khôn, còn người ta dại và ngược lại, không để mình cứ khôn mãi, còn người ta thì dại hoài!   Đồng thời mọi người phải biết đối nhân xử thế dại khôn cho hợp lý mới xứng đáng là người biết dại khôn. Điều này không phải dễ! Không phải ai cũng làm được! Phải chú ý rút kinh nghiệm và chịu khó học hỏi trong thực tế cuộc sống mới có thể vận dụng dại khôn thành công.

 DẠI KHÔN
              

Ở đời có dại mới nên khôn

Chớ dại ngu si, chớ quá khôn

Khôn được ích mình đừng để dại

Dại thì giữ phận, chớ tranh khôn

Khôn mà hiểm độc là khôn dại

Dại ấy hiền lành, ấy dại khôn

Chớ cậy mình khôn cười kẻ dại

Gặp thời dại cũng hoá nên khôn .

Nguyễn Bỉnh Khiêm

Luận về Dại – Khôn

Tôi đã từng đọc đâu đó câu nói: “cái khôn của con người không phải tính bằng việc hơn thua bao nhiêu tuổi mà nó nhìn xoáy vào chiều sâu cảm nhận của mỗi người, cách nhìn sự việc và xử sự nơi cuộc sống. Có những kẻ sống gần trăm năm mà tưởng chừng như đã chết từ thuở lọt lòng”. Tôi không nhớ chính xác câu châm ngôn này nhưng quả thật nó ám ảnh tôi rất  nhiều. Vì tôi cho rằng bất cứ ai cũng không muốn mình trở thành người dại. Nhưng để biết thế nào là “khôn” thì chẳng dễ dàng gì. Và sự ám ảnh trên không phải vì muốn thể hiện mình … “khôn” mà cốt chỉ cố tránh sao cho đừng có “dại” nghĩa là lại lấp lửng ở cái khoản “dại và khôn” .

          Khôn thì cũng có nhiều cái khôn. Mà tôi sợ nhất cái câu người ta “khen” … “mày khôn lõi lắm” nghe không biết là khen hay chê. Nói thật lòng hay mỉa mai bỡn cợt. Một kẻ đúng hai từ “khôn lõi” cứ làm tôi liên tưởng đến cái dáng vẻ nhỏ thót, loắt choắt với cái cười ranh mãnh ----> dạng này cũng cỡ ớt hiểm chứ chẳng chơi (ặc đang soi lại gương), nhỡ mà đụng vào có như ong chích thì khốn. Vì thế khi ai đó bảo tôi “khôn lõi” lại thấy sợ nổi da gà, lạy Chúa nếu có muốn khen chê con thì xin dùng lời vàng ngọc khác để con được nhờ và mát lòng mát dạ .

     Cái khôn nản hơn là …khôn dại, khôn vặt . Hình như ông Nguyễn Công Trứ có mấy câu thơ:

 Thế sự đua nhau nói dại khôn

Biết ai là dại biết ai khôn

…………………………

Mấy kẻ quá khôn thường giả dại

Mấy người còn dại cứ làm khôn.

Gần 30 năm tồn tại ở cái sự đời tôi nghĩ mình đã gặp nhiều người khôn và kẻ dại (riêng tôi thì miễn bàn rùi vì mình thuộc…ngả ba đường ) lắm lúc cũng thấy nhức đầu và rủa thầm “ui chao, cái thói ở đời sao mà lắm kẻ này nọ rứa’. Nói  thật là tôi đã nhiều lần bị những tên khôn vặt…chơi xỏ. Lẽ ra mình đủ bình tĩnh hơn để đối phó mấy cái tình huống oái ăm ấy nhưng cái đầu hơi bị thông minh mà chậm hiểu của mình lúc đó chẳng xử lý được gì ráo nên cứ nhắm mắt đưa chân ngậm ngùi. Tôi ghét nhất cái kiểu “thùng rỗng kêu to” cứ tỏ ra vẻ ta đây là nhà tiên tri hay “bách khoa toàn thư” vậy, đụng đến một chủ đề gì là thao thao bất tiệt với cái giọng khệnh khạng ra vẻ như một vĩ nhân mà bất giác khi ấy tôi lại liên tưởng họ giống hiện tượng UFO hơn (khà khà hình như đến thời điểm này thì tập đoàn Intel cũng đã phát minh ra máy tính đọc suy nghĩ con người rồi? mình phải tự kiểm soát bản thân lại chút kẻo chuốc họa vào thân thì rõ khổ .

 Trên lớp học ban đêm của tôi có mấy người lớn tuổi hơn cứ làm ra vẻ khiến tôi không nhịn được cười. Đúng là so tuổi thì tôi nhỏ hơn họ nhiều, và cái óc của tôi chắc chắc cũng nhỏ ở khối lượng 40 kg so với những tảng thịt di động kia , mà oái ăm đầu nhỏ thì óc mình chắc cũng như…trái nho nên nói năng phải tặc lưỡi tám lần rưỡi mới dám phát biểu ý kiến trước một vấn đề bàn luận nào đó. Mình hơi bị “thấp cổ bé họng” (tất nhiên rồi bị đẹc từ nhỏ mờ) nên ngôn ngữ mình nói ra cũng hơi bị…nhẹ ký làm các bậc tiền bói cứ phản bác mà mình phản công thì lại cho rằng… manh động quá nên cuối cùng vẫn giữ đúng vai trò nhe rằng cười khì khì như thế mới ngoan ;). Hic dường như các bác ấy tưởng mình là…bô lão ở “hội nghị diên hồng” hay sao ý nên một kẻ còn trẻ hơn này nói ra nhẹ tựa lông hồng chẳng đủ đô mà tranh luận. Thậm chí có lần tôi thấy hơi bị…quê quê nên tất nhiên là tắt đài , thế mới nói muốn ăn cái gì chắc chắn cũng sẽ dễ hơn nhiều lần so với nói cái gì cho đúng lẽ. Không sao, quân tử trả thù…khà khà Mười năm sau há chẳng phải mình cũng đã được xếp vào hàng… bô lão??? Chí ít cũng được đứng cạnh “bóng quan lớn” thôi thì ráng mà đợi kẻo hỏng hết việc

    Tôi nhớ lúc học năm 3 Đại học tôi thật sự khoái bác tiến sĩ dạy môn Tiền Tệ Ngân Hàng. Nếu tôi nhớ không nhầm thì tôi được liệt kê vào danh sách đen “trùm cúp học” , nhưng đến môn của tiến sĩ thì tôi chưa vắng mặt nửa buổi. Và tất nhiên không phải tôi mà bất cứ Sinh Viên nào dự thính thì cũng khoái môn học này. Nói nó hay cũng không hẳn (chắc chắn nhiều môn học hay nữa chứ) mà nó hấp dẫn ở chỗ người truyền đạt. Cái thú vị ở bác tiến sĩ là biết làm người khác cười thoải mái mà “nuốt” kiến thức một cách trơn tru và nhớ dai. Khi ấy tôi mới hiểu ra cái chân lý “chỉ những kẻ thông minh mới có óc hài hước hoặc những người hài hước là những người thông minh” và tất nhiên người thông minh họ biết cách lôi cuốn người khác hướng vào mình ấy cũng là một “cái khôn” tiềm ẩn cho những việc lớn .

     Đến lúc này cái khôn mới là khôn đúng nghĩa. Thường thì những người thông minh sẽ rất khôn, nói ngược lại cũng đúng và cái khôn của họ khiến mình tâm phục khẩu phục. Nhiều khi khôn quá lại làm người ta ganh ghét  (vi họ không bằng mình đó mờ). Nhưng nhắc đến kẻ khôn do thông minh cũng có nhiều dạng. Nếu anh nhận biết anh rất thông minh, tài giỏi hơn người, có tư chất làm nên việc lớn và anh tự hào về điều đó thì đúng là hiển nhiên rồi. Cái vấn đề ở chỗ người thông minh rất tự tin mà ranh giới giữa tự tin và tự cao nó mong manh quá…anh không để ý thì sẽ lẫn lộn mất khi ấy người ngoài nhìn vào vẫn thấy anh khôn đấy, thông minh đấy nhưng tôi thì chẳng thấy vậy…tôi thấy được tư chất anh thông minh, sáng dạ nhưng …chưa được khôn khéo lắm . Hình như dạng này gặp nhiều thì phải?

   “Những kẻ quá khôn thường giả dại” tôi thật sự tâm đắc câu này. Có nhiều người phát ngôn tưởng chừng ngô nghê lắm nhưng nếu để ý kỹ mới thấy lời nói của họ thâm thúy và sâu sắc đến cỡ  nào. Dạng này tôi bái phục, ngưỡng mộ lắm  nha. Tôi có đọc một câu chuyện nhỏ ở đâu đó thế này: có cậu bé là một học sinh rất giản dị, chất phác, đã có lần đội mũ rách đi trên phố, gặp một người qua đường muốn trêu ghẹo cậu: “Thứ đồ chơi bọc bên ngoài cái đầu của cậu là gì vậy? Có thể gọi là mũ được không?”. Cậu liền đáp lại ngay một cách nhã nhặn: “Thế thứ đồ chơi dưới mũ của anh là gì vậy? Có thể gọi đó là cái đầu được không?”.  Bạn nhớ nhé nếu sau này muốn trêu ai thì cũng nên cẩn thận ..

    Khôn dại - dại khôn cứ  hư hư thực thực chẳng biết đâu mà lần. Nếu chúng ta đã sinh là con người bình thường (nhân tài thì tôi không biết) thì tất nhiên sẽ có lúc khôn lẫn dại. Tôi cũng chỉ mong mình biết khôn đúng nơi và dại đúng chỗ là được . “Khôn nghề cờ bạc là khôn dại - dại chốn văn chương ấy dại khôn” há há đúng là bậc tiền bối dạy chí phải .

THƠ ĐƯỜNG ĐẤT VIỆT

 

MONG RẰM TRUNG THU

HOẠ BÀI THƠ

NHỚ TUỔI THƠ QUÊ

(CỦA Chu văn Keng)

MONG  RẰM TRUNG THU ĐẤT VIỆT

Tháng tám năm nay trung thu đến

Mong Rằm phá cỗ ngắm trăng lên

Mong trống múa Lân vang khắp xóm

Mong cỗ ngày rằm có  Bưởi thơm

Có  Hồng Xuân Đỉnh có Na dai

Có  cốm Làng Vòng xanh và dẻo

Có  Chuối  Nam Hà ngọt mà thơm

Nhớ sao ngày tháng  thời niên thiếu

Thu về cùng bạn ngắm trăng lên

(Phạm Phong - Thái Bình)