YÊU THỜI ĐỒ ĐỂU H

Nhà văn Nhật Tuấn

YÊU THỜI "ĐỒ ĐỂU" ( KỲ 29)

                              

 

Gã thư ký tới trên chiếc Mẹc quen thuộc. Nhìn bản mặt hơn hớn của gã, ông Chủ tịch càu nhàu :

“ Làm gì tới sớm quá vậy ?”

“ Tối qua chú dặn về Sàigòn đưa thím với cô Kim Anh đi Vũng Tàu mà ? Với lại chú đã…quyết cái chuyện kia chưa ?”

“ Tao nghĩ kỹ rồi, thí hồ thí cháo cho êm chuyện, sang năm chạy đua vào “nhà đỏ” đỡ rách  việc. Mày cầm 5 ngàn đưa trước cho nó, nhớ phải hết sức thận trọng, để nó xỏ mũi mình là chết…”

Gã thư ký cười hề hề  :

“ Chú Hai yên trí, con làm việc chắc như…cua gạch , trước giờ xảy chuyện gì đâu ?”

“ Ay là tao dặn phòng hờ …”

Ong Chủ tịch vào phòng ngủ mở két lấy tiền. Con bé Gái đang dọn giường lấm lét liếc trộm những cọc tiền cao ngất . Trời ơi, giờ chỉ được một cọc kia là đổi đời. Ong Chủ tịch quay ra bắt gặp ánh mắt ngây dại của nó. Ong lại thấy nóng ran cả người. Ong lắp bắp :

“ Lại đây, lại đây  tao đưa tiền đi chợ …”

Ong không đặt vào tay mà chơi theo lối “bo” cho các em cave, nhét tiền vào  tận quần lót của nó. Nó cong cả người, cười rinh rích  :

“ Chú Hai chơi kiểu gì kỳ…”

“ Khẽ chứ, thằng thư ký nó nghe thấy …”

“ Chú Hai làm vầy tiền thúi hoắc, ai mà tiêu ?”

“ Không tiêu được trả lại tao…”

Nó tưởng ông đòi lại thực, vội móc tiền ra cất kỹ vào túi. Gã thư ký chờ sốt ruột không thấy ông Chủ tịch bước ra. Quái thật, đếm có 50 vé mà lâu vậy ? Hay ổng tiếc tiền đổi ý kiến rồi. Có tiếng điện thoại reo trên bàn. Gã bốc máy. Hoá ra bà phu nhân gọi về. Gã rối rít :” Vâng vâng, con đi ngay mà thím, xe chuẩn bị xong hết rồi….”. Bà còn dặn dò một hồi rồi mới cho gã đặt máy xuống vừa lúc ông Chủ tịch lừ đừ từ phòng trong bước ra. Gã xun xoe :

“ Thím vừa gọi về giục đi sớm và nhắn chú đưa thêm tiền…”

Ong Chủ tịch sầm mặt :

“ Tiền, lại tiền ? Mới cầm đi 50 triệu còn đòi gì nữa ? Bộ tao in được hả ?”

Ong quát tháo vậy thôi, vẫn gửi cho bà 20 triệu nữa. Vậy mà khi nhận từ tay gã thư ký, bà còn ca cẩm :

“ Có chừng này thôi à ? Tiền Viện phí  cho cô Kim Anh  đâu ?”

Gã thư ký cười cợt :

“ Tiền đó con đã đưa thím tuần trước rồi . Thím mau quên thế ?”

Bà phu nhân nhớ ra, món đó bà đầu tư vào xây dựng “tổ ấm” với  thày nhân điện rồi. Vậy nhưng bà chẳng lo, bà còn ối tiền  xà xẻo của ông, dấu kỹ trong ngân hàng chỉ mỗi bà biết. Chẳng hạn xây biệt thự ven sông Sàigòn bà quyết toán với ông tiền công thợ tăng năm chục triệu, tiền vật tư  tăng hơn trăm triệu…cộng  các khoản mua trang bị nội thất khác, bà “yểm” đi của ông gần hai trăm triệu. Hay tiền “lại quả” các công trình ông chỉ định thầu, thường chủ thầu không đưa trực tiếp cho ông mà qua tay bà và lần nào nó cũng thất thoát vào túi riêng  bà. Bởi vậy tiền bạc với bà là…chuyện nhỏ. Cốt sao … vui vẻ là được. Lần này  đi Vũng Tàu , tiếng là  cho tiểu thư tĩnh dưỡng, thực ra để bà  “đổi không khí” với thầy nhân điện. Cứ chui rúc mãi trong cái buồng chật hẹp cũng bực bội. Phải có biển, có cát, có ánh nắng mặt trời , có rừng thông … thì cuộc chơi mới đã.

Nghe bà báo tin sẽ đi Vũng Tàu, ông thày nhân điện run bắn cả người. Ong không lo bị lộ mặt trên bãi tắm mà lo sức khoẻ của …chính ông. Oi chao cho dù cao hổ cốt, rượu Minh Mạng…cứ mỗi lần bà tới, ông vẫn lo vãi cả mồ hôi. Mẹ kiếp, làm việc cơ quan còn có 8 giờ vàng ngọc, có nghỉ giữa giờ, đằng này mỗi lần bà tới là cứ giữ rịt ông ở trên giường cho đến khi bà phải về chỗ cô Kim Anh , ông mới được buông tha để mà nằm trên giường thở dốc. Có lần ông đã phải gọi điện cho thằng cháu :” Chết chú mất thôi cháu ơi. Tha cho chú đi, cho chú chuồn ra Bắc thôi, cứ mãi thế này chắc chết…”. Gã thư ký lại cười cùng cục :” Sướng nhất chú rồi còn gì, suốt ngày cơm no bò cưỡi chỉ có khoẻ ra chứ chết sao được ?”. Tuy thế, thỉnh thoảng ghé qua nhận tiền “ăn chia”, gã cũng mang cho ông khi thì lạng sâm, khi thì cuốn sách dậy cách giữ gìn sức khoẻ  “trong phòng the” và an ủi :” Chú cứ  gắng thời gian nữa, cháu tìm thằng khác thế mạng chú.” Có được niềm hy vọng phía trước, ông Ba Tạ mới yên tâm tiếp tục “nhiệm vụ cách mạng”. Vả lại số tiền bà phu nhân “bo” cho ông phải chia với gã thư ký, còn lại cũng chưa nhiều. Thôi  cứ  hết chuyến nghỉ mát Vũng Tàu này rồi tính.

Để che mắt thiên hạ, bà phu nhân không cho ông thày nhân điện ngồi xe Mẹc, bắt đi ta xi xuống thành phố biển, trọ khách sạn mãi trên Bãi Dâu, còn bà và tiểu thư Kim Oanh ở khách sạn 5 sao Thái Bình Dương. Ngày ngày bà chỉ đưa cô đi dạo biển quấy quá một hai tiếng, còn lại phần lớn thời gian bà hú hí với ông thày tại khách sạn Bãi Dâu. Cô tiểu thư được mẹ thả lỏng, lúc đầu cũng tức, sau lại thích  vì được tự do như gió biển. Lập tức cô gọi điện về tỉnh nhà rủ cô bạn  Tuyết Nhi tới Vũng Tàu chơi. Cô bạn gái ham vui OK liền và ngay chiều hôm sau  đã tới gõ cửa phòng Kim Oanh , tíu tít :

“ Cậu bệnh suốt từ…cái hôm đó hả ?”

Tiểu thư Kim Anh chữa ngượng :

“ Bệnh đâu mà bệnh.. . tớ ra đây đổi gió cho khoẻ thôi mà…”

Tuyết Nhi nhìn quanh hạ giọng :

“ Tớ ra đây cùng  một…hội vui lắm…”

Kim Anh hốt hoảng :

“ Lại thằng cha bữa đó hả ? Thôi thôi tớ vái…”

“ Không không, hội này trí thức đoàng hoàng, toàn các doanh nghiệp trẻ cả thôi…Cậu phải dấn thân cho bớt chất hai Lúa đi chớ …”.

Kim Anh bùi tai, ngay tối đó khi bà phu nhân vừa xẹt qua rồi lại về khách sạn  Bãi Dâu với ông thày nhân điện, cô cũng trang điểm, diện  váy áo đỏ choé vẫy ta xi tới chỗ hẹn. Hội của Tuyết Nhi đã tụ họp trong phòng ăn của khách sạn nơi cô trọ. Kim Oanh vừa bước chân vào, tiếng nhạc đã sầm sầm, tiếng vỗ tay rần rần. Tuyết Nhi lôi Kim Anh ra giữa phòng giới thiệu trong cả chục ánh mắt  đổ dồn . Hoá ra chỉ riêng Kim Anh là diện theo lối dạ hội, còn các chàng trai, cô gái ăn mặc rất giản dị nom như lớp học Anh văn buổi tối chứ không phải mini bal như Tuyết Nhi nói . Chính cô ta lúc này cũng chỉ “diện” quần zean cũ và áo pull nhầu nát. Kim Oanh trách :

“ Sao cậu xúi tớ diện đồ dạ hội tới đây ?”

“ Tớ muốn cậu tạo ấn tượng thật  đặc biệt. Nhưng mà đừng có đánh giá qua bề ngoài nha. Ngồi quanh đây toàn con cái ông lớn cả ….thấp nhất cũng Bộ trưởng…”

Kim Anh vênh mặt :

“ Thì tớ cũng con Chủ tịch tỉnh…kém gì ?”

Một gã trạc 28 tuổi, thấp lùn, da ngăm ngăm, cằm bạnh mang tới đưa Kim Anh chiếc ly, giọng trọ trẹ :

“ Nào…mời người đẹp  miệt vườn…”

Kim Anh sa sầm mặt, vừa quay lưng đi, Tuyết Nhi đã kéo lại ghé tai thì thầm :

“ Con trai Uỷ viên Bộ chính trị đấy, đừng có làm phật ý hắn…”

Gã cầm bạnh cười hô hố :

“ Nghe nói em là ái nữ đồng chí Chủ tịch tỉnh có cả trăm mẫu cao su hỉ? Giừ uống với choa một ly hỉ ? Rứa em ưng rượu tây hay rượu đế ? Thôi chơi “nước mắt quê hương” cho đậm đà tính dân tộc hỉ …” 

Kim Anh miễn cưỡng nhấp một hớp đã thấy đắng nghẹt cả cổ, ho sặc sụa. Cả đám nhậu vỗ tay la lớn :” Dzô…zdô”. Kim Oanh nhắm mắt dốc tuột ly rượu vào cổ họng. Gã cầm bạnh lại rót thêm ly nữa :

“ Ly vừa rồi uống mừng cả hội hỉ ? Còn ly này uống mừng choa hỉ ?”

Kim Anh gạt ly rượu khăng khăng :

“ Thôi thôi không uống  nữa. Em không biết uống rượu…”

Gã cằm bạnh vẫn cười cợt :

“ Không uống mừng choa thì mừng …ba em vậy “.

Cô tiểu thư giật mình :

“ Uống mừng ba em chuyện gì ?”

Gã cằm bạnh ghé tai Kim Anh nói nhỏ :

“ Ba em nhận tiền hối  lộ của đối tác  Đài Loan nờ…chiếm đoạt trăm mẫu cao su của nông trường nờ…Sắp thanh tra rồi tề…Nhưng “zdô tư” đi, choa chỉ nói ông già một tiếng là mọi chuyện êm ru bà rù…nào , uống đi…”

Kim Oanh nghe như có tiếng nổ bên tai, hoá ra mọi việc của ba cô đều bị theo dõi hết, mai mốt ổng bị bắt, gia sản bị tịch thu, đời cô sẽ ra sao ? Thằng nhóc này là con ông lớn nên mới biết rành rẽ vậy, thôi đành chiều nó. Cô nhắm mắt dốc  cạn cả ly rượu vào cổ họng. Thế rồi đến ly thứ tư thì cô lảo đảo, ngã nghiêng người làm gã cằm bạnh phải gạt hết ly tách bế cô lên đặt nằm ngửa trên bàn. Gã vỗ hai tay vào nhau :” Nào xin mời uống rượu không ly…”. Cả đám xúm lại quanh  Kim Anh. Cô kinh hoàng oằn người trong lúc tua tủa những bàn tay vươn tới giật tung hết xiêm áo cô. Gã cằm bạnh cầm chai rượu trịnh trọng rưới lên thân hình trần trụi của cô, hí hửng  : “ Nào…xin mời …xin mời…” . Kim Anh tối tăm cả mặt mũi, cố giãy giụa trong cảm giác có cả  chục con đỉa bò trên mình cô hút máu. Tuyết Nhi châm thuốc hút phì phèo đứng coi  cảnh tượng đang diễn ra. Gã cằm bạnh tới gần :

“ Nào, giờ tới lượt em chớ ?”

“ Thôi thôi, trò này xưa lắm rồi dẹp đi, bỏ hộp thuốc ra “lắc” cho vui…”

Gã cằm bạnh ra hiệu cho hai tên khiêng Kim Anh lên phòng, dẹp hết bàn ghế, phân phát  mỗi đứa một viên thuốc xinh xinh  màu hồng . Lát sau cả đám đã quay cuồng trong tiếng nhạc gào rú.

                            
(còn tiếp)

Vài suy nghĩ về sửa đổi Hiến pháp 1992

Đảng – Nhà nước – Hiến pháp 
Vài suy nghĩ về sửa đổi Hiến pháp 1992

Nguyễn Trung
(Cựu Đại sứ Việt Nam ở Thái Lan, cựu thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng)
 

I.

Đảng và Nhà nước

Trong thực tiễn đời sống của hệ thống chính trị nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam kể từ khi Việt Nam là một quốc gia độc lập thống nhất cho thấy Đảng Cộng Sản Việt Nam – với đòi hỏi tự đặt cho mình là phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối của Đảng – đã và đang là người nắm quyền lực toàn diện và tuyệt đối mang tính độc quyền toàn trị đối với quốc gia.

Cùng với sự trói buộc của ý thức hệ và sự tha hóa trong thời bình, sự lãnh đạo của Đảng mang tính độc quyền toàn trị như thế trên thực tế đã biến dạng thành sự cai trị, Đảng mới là nhà nước đích thực: Nhà nước đảng trị. Sự tha hóa này khiến Đảng với danh nghĩa là đội ngũ tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động… trở thành đảng thống trị.

Với vị thế và quyền lực như vậy của ĐCSVN, Nhà nước trở thành công cụ thực thi quyền lực và quyết định của Đảng, Hiến pháp trở thành công cụ hợp thức quyền lực và việc làm của Đảng. Để biện hộ cho hệ thống chính trị như vậy của đất nước, Hiến pháp 1992 xác định đấy là nhà nước pháp quyền định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thiết kế như thế ngay trong Hiến pháp 1992, Đảng được đặt ở vị trí đứng trên Hiến pháp và trên nhà nước. Đây chính là nội dung cơ bản của Điều 4 trong Hiến pháp 1992. Trong một quốc gia với hệ thống chính trị như thế hoàn toàn không có không gian cho tiêu chí quyết định số một của nhà nước pháp quyền, đó là: Hiến pháp là quyền lực tối thượng.

Đem so sánh một bên là quyền lực mà Đảng giành cho mình[1] và được luật hóa trong Điều 4, và một bên là những được/mất trong quá trình phát triển mọi mặt của đất nước trong 37 năm độc lập thống nhất, đặc biệt là so với thực trạng nguy hiểm của đất nước hôm nay, vai trò lãnh đạo và phẩm chất của Đảng đối chiếu ngay với Cương lĩnh và Điều lệ của Đảng, cũng như so với chính Điều 4, kết quả rõ ràng không như Đảng đã cam kết với đất nước: Đảng không làm được nhiệm vụ tiên phong và lãnh đạo với đúng nghĩa, mà chủ yếu chỉ thực hiện được vai trò của người có quyền thống trị. Uy tín của Đảng cũng như lòng tin của nhân dân vào Đảng vì thế theo thời gian chưa bao giờ giảm sút như ngày nay. Như thế tự mình, Đảng đã không thực hiện nổi nhiệm vụ của mình như đã ghi cho mình trong Điều 4. Chính Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phải nhận định sư hư hỏng của Đảng hiện nay đã đến mức thách thức sự tồn vong của Đảng và của hệ thống chính trị.

Với thực tế của cuôc sống đất nước 37 năm nay như vậy, và với nhận định của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng về thực trạng tha hóa hiện nay như vậy của Đảng, xin hỏi: Điều 4 còn lý lẽ gì để tồn tại? 

Điều 4  trong dự thảo Hiến pháp sửa đổi lần này được chỉnh sửa chút ít, đó là Đảng “chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình”.

Đọc lại tất cả các văn bản Đại hội Đảng từ Đại hội IV (1976), có lúc nào Đảng không nhấn mạnh chịu sự giám sát của nhân dân, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình… Trong toàn bộ hoạt động của Đảng kể từ khi thành lập, có lúc nào Đảng không cam kết trách nhiệm của mình trước đất nước, trước nhân dân? Sự cam kết trách nhiệm như vậy chính là tiền đề và là lẽ tất yếu cho sự ra đời và tồn tại của Đảng, vì thế nó không cần và không phải chờ đến khi phải được đưa vào Hiến pháp mới được thực hiện. Vì thế lúc nào cũng chỉ có vấn đề Đảng thực hiện được hay không cam kết của mình đối với đất nước mà thôi.

Nhìn nhận kết quả đợt vận động tự phê bình và tự phê bình được phát động từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XI và sự xin lỗi chân thành của Bộ Chính trị trước nhân dân mà cả nước đã được nghe, hiển nhiên sẽ thấy: Việc bổ sung thêm chi tiết nói trên vào Điều 4 hoàn toàn không có khả năng xoay chuyển tình thế đất nước, bởi vì tư duy và đường lối của Đảng, hệ thống chính trị hiện hành, vị thế độc quyền toàn trị của Đảng đứng trên tất cả còn nguyên vẹn.

Chi tiết bổ sung như thế vào Điều 4 chỉ chứng minh: Đảng quyết cố thủ.

Hiến pháp 1992 có nhiều Điều, Khoản đúng, tốt về các quyền công dân cơ bản – như quyền sở hữu, các quyền về tự do, dân chủ và quyền con người…, về các quyền và nghĩa vụ của các bộ phận thuộc hệ thống nhà nước,  vân vân…

Tuy nhiên, thực tế là hầu hết những Điều, Khoản đúng và tốt này không được và không thể thực thi, hiện tượng vi hiến ngày càng nhiều và nghiêm trọng trong đời sống đất nước ở mọi cấp và mọi nơi; chủ yếu vì các nguyên nhân chủ yếu sau đây:

(a)  Hiến pháp có một số Điều được thiết kế không dứt khoát.

(b) Có một số Điều và Khoản trên thực tế là ngược hay phủ định nhiều Điều và Khoản khác trong Hiến pháp, hoặc gần như là phủ định toàn bộ Hiến pháp – trước hết chính là Điều 4, những Điều và Khoản về đất đai (rõ nét nhất là vấn đề “quyền sở hữu toàn dân” về đất đai…), về kinh tế quốc doanh… Đấy là nói về nội dung Hiến pháp 1992.

(c)  Ngoài ra còn phải kể đến nguyên nhân thứ 3 vô cùng quan trọng và quyết định hàng đầu, đó là hệ thống quyền lực không coi trọng Hiến pháp, và ngay từ đầu trong hành động thực tế là bác bỏ nguyên tắc Hiến pháp là quyền lực tối thượng của quốc gia, chỉ sử dụng Hiến pháp ở những chỗ và những lúc khi quyền lực cần..

Trong tình hình như vậy, nếu không có các chi tiết bổ sung cho Hiến pháp 1992 sửa đổi đủ sức mạnh khắc phục cả 3 nguyên nhân nói trên, việc sửa đổi Hiến pháp 1992 sẽ trở nên vô nghĩa.

Và rõ ràng không có phép lạ nào viết ra được những chi tiết bổ sung có đủ sức mạnh như thế, ngoài việc viết ra Hiến pháp mới.

Giả định rằng có phép lạ viết ra được Hiến pháp mới hoàn hảo đến tuyệt đỉnh, song vẫn giữ nguyên Đảng với tư duy, tổ chức, vị thế, quyền lực, cùng với bộ máy chuyên chính tinh thần và bộ máy chuyên chính bạo lực của nó hiện nay như thế trong quốc gia, trong hệ thống nhà nước, trong kinh tế và trong đời sống văn hóa – xã hội.., gọi tất cả những thứ này dưới một cái tên chung tổng hợp là hiện tượng “đảng hóa”, Hiến pháp mới cũng sẽ chỉ có giá trị trang trí.

Có thể kết luận ngay: Sửa đổi Hiến pháp dù có thể làm tốt thế nào đi nữa, mà Đảng vẫn giữ nguyên đảng hóa và không thay đổi, sẽ vô ích.

Khi còn đương chức, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt là người nhiều lần phê phán kịch liệt hiện tượng đảng hóa như thế. Sự phê phán này tổng hợp nhất và rõ nét nhất được nêu trong bức thư ngày 09-08-1995 gửi Bộ Chính trị.

Trong thư này, Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đặt vấn đề: (1) phải nhìn nhận lại thế giới, (2) phải đánh giá lại đường lối phát triển đất nước, (3) phải xây dựng nhà nước pháp quyền, (4) phải xây dựng lại Đảng về đường lối và về tổ chức. Cả 4 đòi hỏi nêu trong thư này đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị và mức độ bức xúc khẩn thiết của nó.

Những năm cuối đời, Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã dành hết tâm huyết mình nhiều lần viết và nói trực tiếp với từng ủy viên Bộ Chính trị và toàn thể Ban Chấp hành Trung ương ĐCSVN, và nói với toàn dân: Phải từ bỏ mọi thứ chủ nghĩa, Đảng phải tự lột xác để trở thành đảng của dân tộc. 

Nhân việc nhắc đến bức thư quan trọng này, xin cho phép hỏi trực tiếp trên ba triệu đảng viên của Đảng hôm nay: “Đảng CSVN hôm nay có còn cách nào phục vụ lợi ích quốc gia tốt hơn không? Có đảng viên nào hôm nay dám nói mình yêu Đảng, bảo vệ Đảng hơn đảng viên Võ Văn Kiệt không?”

Nếu lãnh đạo Đảng và Nhà nước hiện nay thành tâm mong muốn sửa đổi Hiến pháp lần này để cứu Đảng, cứu nước, nhất thiết phải đặt vấn đề cải cách thay đổi Đảng gắn kết hữu cơ với việc sửa đổi Hiến pháp trong tổng thể nhiệm vụ cải cách chính trị canh tân đất nước, đúng với tinh thần và nội dung như vừa trình bầy trên.

II.

Sau 27 năm đổi mới, kinh tế đất nước đã hoàn thành thời kỳ phát triển ban đầu – thời kỳ phát triển theo chiều rộng.  Song hiện nay, vì nhiều sai lầm và những yếu kém nhiều mặt trong quá trình phát triển này, nhất là những sai lầm trong đường lối lãnh đạo đất nước của Đảng và sự tha hóa của hệ thống chính trị, kinh tế nước ta chưa hội đủ mọi điều kiện phải có, để sẵn sàng đi vào thời kỳ phát triển mới cao hơn: Thời kỳ phát triển theo chiều sâu.

Từ 5 năm nay đất nước lại lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế – chính trị – văn hóa – xã hội toàn diện, đất nước chưa bao giờ đứng trước nhiều nguy cơ và thách thức bức xúc như bây giờ, nhất là trong một thế giới đang bước vào một thời kỳ phát triển mới với nhiều diễn biến khó lường..

Việc Trung Quốc đang trở thành siêu cường tác động nghiêm trọng vào trật tự thế giới hiện hành, và đồng thời thách thức gay gắt tất cả các nước láng giềng. Nhiều tác động tiêu cực của siêu cường đang lên Trung Quốc đang gây ra những vấn đề phức tạp mới như giành giật thị trường, vi phạm luật chơi chung, lôi kéo và tập hợp lực lượng (bao gồm cả chính trị, tôn giáo, sự can thiệp của quyền lực mềm…)… trong nhiều khu vực trên thế giới, lại trong thời kỳ tình hình thế giới đi vào một thời kỳ phát triển mới phức tạp, do đó hiện tượng siêu cường Trung Quốc đang lên trở thành vấn đề của cả thế giới trên nhiều phương diện. Đặc biệt là tính xung đột quyền lực siêu cường mang tịnh văn hóa Đại Hán tập trung vào khu vực châu Á, nhất là Đông Nam Á, vấn đề Trung Quốc càng trở nên đặc biệt nhạy cảm và nguy hiểm, nhất là đối với các nước nhỏ trong khu vực.

Với tính cách là chướng ngại vật tự nhiên đầu tiên nhất thiết phải khuất phục đối với siêu cường Trung Quốc trên đường của nó vươn ra Biển Đông, Việt Nam là nước bị uy hiếp nghiêm trọng nhất. Và chưa thể nói lãnh đạo của đất nước đã lường hết mọi nguy hiểm của sự uy hiếp này, thậm chí có không ít biểu hiện lúng túng, khiếp nhược.., càng không thể nói lãnh đạo của đất nước đã sẵn sàng phát huy tối đa sức mạnh toàn dân tộc trước thử thách mất còn này đối với đất nước…

Trong khi đó đất nước đang có nhiều khó khăn hiểm nghèo: Kinh tế khủng hoảng cơ cấu sâu sắc chưa có lối ra;  những bức xúc và bất công xã hội vì tự do dân chủ bị đàn áp khiến lòng dân ngày càng phân tán; những lúng túng, không nhất quán hay không rõ ràng trong đối sách của lãnh đạo đối với Trung Quốc càng làm cho nhân dân mất tin tưởng; Đảng lãnh đạo lại ở trong thời kỳ thoái hóa nghiêm trọng nhất trong lịch sử của mình về chính trị và tính tiền phong chiến đấu, và hệ thống chính trị đang tha hóa trầm trọng.

Có thể nói sau 37 năm độc lập thống nhất, chưa bao giờ đất nước lâm nguy như bây giờ, Đảng yếu kém như bây giờ.

Giải quyết những khó khăn nội tại để mở ra một thời kỳ phát triển cho đất nước, tạo sức mạnh đối xử thành công mối quan hệ với Trung Quốc với tư cách nước ta là một đối tác được tôn trọng chứ không phải là một nước lệ thuộc hay một chư hầu kiểu mới, nhất là để Việt Nam không một lần nữa và vĩnh viễn không bao giờ trở thành chiến địa cho sự tranh hùng của các siêu cường, nắm bắt cơ hội chưa từng có trong bối cảnh quốc tế hôm nay làm cho Việt Nam hưng thịnh trở thành một thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế dấn thân cùng với cả nhân loại tiến bộ, vì hạnh phúc và phát triển của chính quốc gia mình và của cả thế giới… Làm sao Việt Nam có thể thực hiện được những nhiệm vụ sống còn và có ý nghĩa vô cùng trọng đại ấy, nếu đất nước không có một thể chế chính trị dân chủ, thực hiện được hòa giải đoàn kết dân tộc, phát huy tối đa sức mạnh dân tộc, tranh thủ được sự hậu thuẫn của tất các các quốc gia, các lực lượng tiến bộ trên thế giới – kể cả trong lòng nhân dân Trung Quốc?

Tất cả những vấn đề nghiêm trọng sống còn đối với đất nước vừa trình bầy trên làm sao xử lý thành công được, nếu đất nước không có một thể chế chính trị dân chủ, thực hiện được hòa giải đoàn kết dân tộc, để cả nước làm được những việc phải làm, cho bây giờ và cho mãi mãi về sau?

Tất cả những vấn đề nghiêm trọng sống còn vừa nêu trên chẳng lẽ không mảy may liên quan đến việc sửa đổi Hiến pháp hiện nay?

Chẳng lẽ ĐCSVN hôm nay không còn đủ tính tiền phong chiến đấu, để nhận thức được những vấn đề sống còn như thế đang đặt ra cho đất nước, không có trí tuệ và ý chí bắt tay vào nhiệm vụ phải làm như Đảng đã từng làm khi tiên phong khai phá con đường cứu nước?

Đảng phải tìm cho mình câu trả lời: Làm hay không làm? Làm thế nào? Trả lời thế nào, Đảng tự phơi bầy mình ra là thế nấy, chẳng có thế lực thù địch nào xuyên tạc nổi.

Còn nhân dân – qua không biết bao nhiêu kiến nghị, thư, lời kêu gọi… gửi cho Đảng… ít nhất từ 3 Đại hội Đảng toàn quốc liên tiếp cho đến nay – nghĩa là từ 15 năm nay – đã đặt ra cho mình những câu hỏi đúng, các câu trả lời đúng.

III.

Đề nghị của người viết bài này với nhân dân 

và các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước

Có thể vì không thấy hết tầm vóc các việc phải làm cho sửa đổi Hiến pháp, hoặc là bị khuôn vào những nguyên tắc chỉ đạo của Tổng bí thư như sửa gì thì cũng phải trong khung khổ Cương lĩnh và Điều lệ Đảng, quyền lực của hệ thống chính trị là thống nhất, không có tam quyền phân lập, gác lại vấn đề sở hữu đất đai.., nên kế hoạch sửa đổi Hiến pháp như đang tiến hành vừa sơ sài về nội dung, (nặng về hình thức, chiếu lệ và không đi vào thực chất), coi như chẳng liên quan gì đến những nhiệm vụ trọng đại và  nóng bỏng của đất nước trong giai đoạn hiện tại và xa hơn nữa, vừa không được bố trí đủ thời gian công sức lẽ ra phải đầu tư… Làm như thế làm sao mong được kết quả thực chất?

Hơn nữa, chỉ đạo như thế là đứng trên, là ban cho, là ông chủ của nhân dân, là đứng trên Hiến pháp mất rồi!

Ai mà không hiểu Hiến pháp viết như thế nào là quyền của nhân dân chứ! Lãnh đạo ở đây chỉ có một nghĩa, một nội dung duy nhất là giúp người dân có tri thức và quyền năng thực hiện tốt nhất quyền chủ nhân ông đất nước và sự lựa chọn của họ. Làm khác đi là ốp, là cưỡng bức.

Cũng nhân đây xin nói ngay, hàng ngày Bộ Chính trị có không ít những chỉ đạo như thế.

Có ít nhất 3 thiếu sót quan trọng cần chú ý khắc phục ngay trong quá trình tiến hành sửa đổi Hiến pháp lần này:

(1) Thiếu hẳn khâu chuẩn bị cho nhân dân, ví dụ không thông tin thông báo cho nhân dân:

-        thực trạng đất nước, những thách thức và đòi hỏi cho giai đoạn phát triển mới, để suy nghĩ Hiến pháp sửa đổi lần này cần phải thiết kế như thế nào, phải đáp ứng thế nào những yêu cầu mới của đất nước về đối nội, đối ngoại, phát triển…

-        gợi ý những vấn đề trọng đại nào trong Hiến pháp cần tập trung huy động trí tuệ và lấy ý kiến của nhân dân, hướng kiến nghị sửa đổi của Ban soạn thảo…

-        vân vân…

          (2) Về phía Đảng cũng coi việc sửa đổi Hiến pháp là một công việc cắt rời như đã cài sẵn trong lập trình để ở máy tính, nghĩa là chẳng dính dáng gì đến việc phải cải cách hay thay đổi Đảng như thế nào. Mà như thế, như đã nêu trong phần II: giả thử Hiến pháp được sửa  thật tốt thế nào đi nữa, nhưng nếu hệ thống chính trị vẫn y nguyên, cái gì sẽ chờ đợi đất nước?

          (3) Hầu như không có sự chuẩn bị gì cho việc nâng cao dân trí và quyền năng của nhân dân, để nhân dân có thể làm tốt quyền và nghĩa vụ công dân của mình trong việc góp ý kiến vào Hiến pháp, trong việc thực hiện quyền phúc quyết… Cũng xin nói ngay, không thực hiện nghiêm túc với chất lượng cao quyền thảo luận tham gia ý kiến và quyết định (nhất là đối với những vấn đề quan trọng), quyền phúc quyết của nhân dân, Hiến pháp sửa đổi hay Hiến pháp mới sẽ giảm hẳn giá tri cũng như khả năng thực thi.

Quá trình soạn thảo sửa đổi Hiến pháp hay xây dựng Hiến pháp mới lẽ ra nhất thiết còn phải là lúc làm cho cả nước có cơ hội học tập để nâng cao hiểu biết, nâng cao quyền năng của công dân, giác ngộ nhân dân những vấn đề trọng đại của đất nước, gắn bó người dân hơn nữa với vận mệnh đất nước… Nhà nước pháp quyền chính đáng nào mà lại không mong muốn công dân của mình có trình độ giác ngộ cao nhất?

Vân vân…

Ngoài ra, cá nhân người viết bài này xin có những đề nghị như sau:

1.    Nếu chỉ sửa đổi sơ sơ như dự thảo đã công bố, thì nên tạm dừng lại chưa đi tới phần kết thúc như thời khắc biểu đã định, riêng việc lấy ý kiến nhân dân phải tiến hành có chất lượng và nên kéo dài tới cuối năm 2013, để có thời gian bổ khuyết 3 việc còn sót chưa làm nói trên.

2.    Trong khoảng thời gian kéo dài thêm, nên thực hiện ngay một số Điều đúng, đã có sẵn trong Hiến pháp 1992, như các Điều quy định các quyền về tự do, dân chủ của công dân, quyền con người, về tự do ngôn luận, về báo chí..; đình chỉ ngay mọi hoạt động có tính chất khủng bố, trấn áp, hay đàn áp nhân dân, thả ngay những người bất đồng chính kiến đang phải thụ án tù hay đang bị xét xử, làm ngay một số việc khác như 71 trí thức đã nêu trong kiến nghị ngày 06-08-2012.

3.    Bãi bỏ việc sửa đổi Hiến pháp theo kiểu chắp vá như đang làm, đặt vấn đề xây dưng Hiến pháp mới lần này là một trong những bộ phận quan trọng nhất của chương trình cải cách triệt để và toàn diện chế độ chính trị của đất nước.

4.    Lãnh đạo Đảng và Nhà nước phát huy trí tuệ và tâm huyết cả nước xây dựng chương trình cải cách toàn diện hệ thống chính trị, kế hoạch và lộ trình thực hiện. Thông qua cuộc cải cách chính trị này Đảng thực hiện cải tổ lại chính mình cả về đường lối, về tổ chức để trở thành Đảng của dân tộc phù hợp với những tiêu chí của một nhà nước pháp quyền dân chủ.

5.    Thông qua cải cách chính trị lần này Đảng trang trải hai món nợ, hai nhiệm vụ lịch sử đối với nhân dân, đối với tổ quốc mà Đảng đã để trễ 37 năm sau khi đất nước độc lập thống nhất:

-        Xây dựng một thể chế chính trị dân chủ của nhà nước pháp quyền để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân.

-        Thực hiện hòa giải đoàn kết dân tộc để phát huy tối đa sức mạnh toàn diện của đất nước.

IV.

Vài suy nghĩ thay lời kết

Qua cải cách chính trị lần này, một nước Việt Nam dân chủ ra đời[2] từ nước Việt Nam độc lập thống nhất kể từ 30-04-1975  – nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam – đấy sẽ là sự đổi đời của chính nước ta, để từ nay và mãi mãi mở mày mở mặt cùng đi được với cả thiên hạ, để có khả năng là bạn và là đối tác được tôn trọng của cả thiên hạ. Song sự kiện này sẽ làm thế giới chấn động, vì nó góp phần củng cố hòa bình, có lợi cho hợp tác và cùng phát triển ở Đông Nam Á, với nhiều ảnh hưởng lan tỏa rất khích lệ cho cái thiện, cái tốt ở mọi nơi. Có thể nói ngay, cả thế giới sẽ vui mừng với chúng ta – trong đó có không ít những bộ phận nhân dân trong lòng đất nước Trung Quốc. Còn Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa chắc chắn sẽ không như thế. CHNDTH sẽ như thế nào, điều này còn tùy thuộc vào nhiều thứ dễ thấy ngay từ bây giờ… Song việc nước ta phải làm thì nước ta cứ phải làm, đủ sức làm, và làm được, chẳng lẽ cứ phải ngó nghiêng hay xin phép Trung Quốc? Mà dù ta có ngoan ngoãn, ngó nghiêng hay xin phép… chắc gì được yên thân? Khi cần và thấy trên bàn cờ quốc tế là có thể – bất kể là ta yếu hay mạnh, cương hay nhu, ngoan hay bướng… – thì CHNDTH vẫn sẵn sàng ra tay đối với ta, lần nào cũng rất rắn. Chiếm Hoàng Sa của ta năm 1974 là như thế, cuộc chiến tranh Campuchia và cuộc chiến tranh đánh ta tháng 2-1979 là như thế, lấy thêm một số đảo của ta ở Trường Sa năm 1988 là như thế, bây giờ đang muốn lấn chiếm ta tiếp trên Biển Đông cũng là như thế – giữa lúc ta vẫn đang gồng lên nhẫn nhục gìn giữ đại cục, 4 tốt và 16 chữ đấy thôi!..

Nhưng nếu  ta không quyết tâm đổi đời đất nước lần này, chắc chắn nước ta sẽ rơi sâu hơn nữa không có lối thoát vào con đường nô dịch của siêu cường Đại Hán như đã vương vào từ Hội nghị Thành Đô năm 1990 đến nay gỡ chưa ra. Không chỉ có thế, rơi vào vòng tay Trung Quốc, nước ta một lần nữa sẽ trở thành chiến địa mới của nhiều nước, nội chiến cũng sẽ nổ ra trong lòng tổ quốc chúng ta!

Song làm sao thực hiện được cuộc đổi đời như vậy của đất nước, nếu không có sức mạnh của trí tuệ và từ trong tâm huyết và ý chí của hòa giải đoàn kết dân tộc?

Cần nói thẳng thắn với nhau hòa giải đoàn kết dân tộc như thế đến nay vẫn hầu như là không thể, nhưng lại là đòi hỏi tất yếu, là đòi hỏi đầu tiên để đổi đời đất nước.

Làm sao có thể thực hiện được sự hòa giải đoàn kết dân tộc như thế đã để muộn mất 37 năm rồi, nếu không có một thể chế chính trị dân chủ của đất nước làm cái nôi sinh thành và nuôi dưỡng nó?

Về ĐCSVN tôi muốn nói thế này: Chắc chắn người Việt Nam nào có ý thức với đất nước đều thiết tha mong mỏi một cuộc đổi đời của đất nước như vậy. Đấy chính là cái đích ngàn đời mà vì nó cả nước đã đi theo Đảng bước vào Cách mạng Tháng Tám. Chẳng lẽ nào bây giờ đứng trên đỉnh cao của quyền lực, Đảng không còn khả năng nhận ra cái đích này? Và chỉ vì thế, có phải là Đảng muốn tự chọn con đường đối kháng với cái đích ngàn đời mong ước này của dân tộc hay không?

Không ai có thể thay Đảng trả lời câu hỏi này.

Bốn cuộc chiến tranh, khoảng 7 triệu sinh mạng người dân nước ta (có số liệu nói 10 triệu) bị cướp đi, cùng với biết bao nhiêu tổn thất khác không bao giờ lấy lại được nữa, những vết thương trong lòng dân tộc như đang muốn không bao giờ lành lại nữa, gần một nửa thế kỷ[3] đất nước chìm đắm trong khói lửa giữa lúc thế giới đi lên đỉnh cao phát triển mới, rồi những sai lầm đổ vỡ do chính tự tay ta bên này và bên kia gây nên…

Chừng nấy mất mát và đau thương còn chưa đủ hay sao nếu để xảy ra đổ vỡ nồi da xáo thịt một lần nữa?

Chừng nấy mất và đau thương còn chưa đáng để toàn dân tộc ta nắm tay nhau hòa giải và cùng nhau bước về phía trước?

Chừng nấy mất mát và đau thương không đáng để cho mỗi người Việt chúng ta khép lại quá khứ, không ngoái lại quá khứ, cùng đoàn kết giúp nhau dấn lên, đổi đời chính mình, và đổi đời của đất nước hay sao? 

Cuối cùng, xin nói lời đề nghị quan trọng nhất:

Tôi thiết tha mong từng người dân Việt chúng ta học lại quá khứ của chính mình, của đất nước – học tất cả, để hiểu những điều tốt và xấu, thành và bại, ác và thiện, cái ngu dốt và sự minh triết, sự thù hận và lòng khoan dung… Không chờ và không cần ai ban bảo mình hay nhồi nhét cho mình học cái gì! Mà hãy đem tất cả nỗi thương đau của chúng ta về số phận đất nước, đem tất cả ý chí của mình mong mỏi đổi đời đất nước, để tự tìm tòi học lại tất cả những cái phải học, học thêm những cái mới…

Xin hãy học tất cả những điều phải học như thế, trước hết để chiến thắng chính mình, chiến thắng nỗi sợ và những yếu kém của mình. Học như thế để đổi đời của chính mình và quyết tâm cùng nhau đổi đời đất nước.

Bởi vì: Thực hiện bằng được hòa giải dân tộc để cứu tổ quốc đang lâm nguy, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước là trách nhiệm thiêng liêng không của riêng một ai trong cộng đồng dân tộc Việt Nam chúng ta!

Nguyễn Trung
Hà Nội – Võng Thị, ngày 14-01-2013
(theo quechoa.vn)

Chuyện vui

Đầu năm cháu hỏi chuyện ông

1. Cấp phó
 

- Ông ơi, phó nhòm nghĩa là gì hở ông?
- Phó nhòm là người chuyên nghề chụp ảnh cháu ạ.
- Sao không gọi luôn là trưởng nhòm cho nó oách xà lách, lại có quyền hành hơn, như bố cháu làm trưởng thôn đấy, còn sai được cả phó thôn cơ mà?
- Trưởng thì sai được phó nhưng phó mới giỏi cháu ạ. Phó thôn là người giúp việc trưởng thôn. Vì bố cháu còn kém nên phải làm trưởng, bác Tèo giỏi hơn làm phó mới giúp được cho bố cháu chứ!
- Cháu vẫn chưa hiểu, ông phải giải thích kỹ, tại sao phó lại giỏi hơn trưởng?
- Thế này nhé: tất cả những người giỏi đều có đệm thêm chữ “phó”. Ngày xưa cả vùng mới có một ông biết cắt tóc, cả làng cả xã đều phải đến để ông ấy cắt tóc cho nên người ta tôn vinh ông ấy là ...Phó cạo. Cũng tương tự như thể người thợ làm nhà gọi là Phó mộc, người may quần áo gọi là Phó may, ông đóng cối xay gọi là Phó cối... Còn những người bình thường như ông đây này thì được gọi là “Phó thường dân”...Bây giờ thì cháu hiểu chưa?
- Cháu hiểu rồi ông ạ: Phó thường dân là giỏi nhất. Thảo nào mà ông giỏi thế, cháu hỏi gì ông cũng trả lời được.

2. Nhà văn khiêm tốn 

- Ông ơi, sao người ta không gọi là chú phó cạo, chú phó mộc, chú phó may mà toàn gọi là bác?
- Giỏi mới được gọi là bác cháu ạ. Chẳng hạn như người học tài, hiểu rộng được gọi là “Bác học” đấy thôi.
- Nhưng cháu nghe người ta nói, có cô văn công xinh như mộng gọi ông nhà văn là “bác”, bị ông ấy mắng cho: “Sao cô lại gọi tôi là bác? Bác, bác phó cối à!”. Nhà văn giỏi thế sao không nhận là bác nhỉ?
- Vì các nhà văn bao giờ cũng khiêm tốn cháu ạ. Thậm chí “chú” cũng không nhận, 80 tuổi rồi cũng chỉ nhận là ...“anh” thôi

Tác giả: Nguyễn Văn Dương (Dương Phó nhòm) 

(Theo trannhuong.com)

THAN và TƯ VẤN (Kim Cương)

Tác giả: Bùi Hạ - Kim Ngọc Cương

Bùi Hạ (đại diện cho quan chức cấp dưới) than rằng:

Cuối năm có chiếu  ban ra
Cấp dưới không được biếu quà cấp trên
Tiếp chỉ, cấp dưới ưu phiền
Băn khoăn tự hỏi:  có nên chấp hành ?
Quan trường là chốn tinh…ranh
Cấm là để thử lòng mình thì sao
Không ca đô, chắc nốc ao
Công văn có cấm Xếp nào…nhận đâu
Thôi thì tuy cấm cứ liều
Biếu ít  thì mắng, biếu nhiều chắc êm

Kim Ngọc Cương (tư vấn cho Bùi Hạ)

Muốn biếu quà Tết Xếp trên
Có rất nhiều cách để êm thấm mà
Nếu muốn biếu Xếp đô la
Đem phong bì đến tận nhà – “quê” ngay
Thời thượng hãy dụng cách này
Gửi vào tài khoản - ai hay "tiền chùa"
Hoặc không thì tặng cái nhà
Đứng tên cậu ấm có mà kín bưng
Nếu Xếp đã chán... "lộc vừng"
Thì đưa Gái trẻ...(để) Xếp mừng xuân sang.

(Bài đã đăng trên Trannhuong.com)

YÊU THỜI ĐỒ ĐỂU G

Nhà văn Nhật Tuấn

YÊU THỜI ...ĐỒ ĐỂU ( KỲ 28 )

                                                   

Con bé Gái cài lại khuy áo ngực vừa bị ông giật ra mới chịu quay ra :

“ Ong biểu cái gì ?”

“ Thuốc…trời ơi lấy lọ thuốc ở bàn …ở bàn kìa…lẹ lên không tao chết giờ…”

Nó mới nhận ra tình thế nghiêm trọng. Không uống  thuốc nhanh ông Chủ tịch chắc chết.  Nó vội nhào tới bàn vơ đại một lọ.

“ Thuốc đây ông ơi…”

Ông Chủ tịch mở mắt ra nhìn rồi rền rĩ :

“ Không phải , không phải lọ này… lọ vàng vàng kìa…”

Sau cùng nó cũng nhét được vào miệng ông Chủ tịch ba viên thuốc xinh xinh. Lúc này nom mặt ông dúm dó, tái mét, sợ hãi và yếu ớt như  đứa con nít. Rồi ông ngủ thiếp , trong mơ ông lại thấy mình oai hùng là một dũng sĩ ngày xưa, thảy lưỡi lê vào ngực tên lính Mỹ làm máu phun toé loe . Tỉnh dậy ông vẫn  thấy con bé Gái ngồi bên giường. Nó ngồi đó, ngoan ngoãn như con cừu non dâng tận miệng vậy mà mẹ kiếp, ông …đành chịu. Ong chua xót và tê tái cả người. Lần đầu tiên kể từ khi tham gia cách mạng, ông có cảm giác thất bại chứ khộng “nắm chắc phần thắng” như  bao phong trào ông thường phát động, bao công tác ông thường  điều hành mấy chục năm qua.

Mà thua ai kia chớ, thua  con oắt con giúp việc,cái đinh ốc nhỏ nhất trong bộ máy đảng và Nhà nước, đau thiệt là đau. Nỗi đau ông Chủ tịch chưa được mấy chốc, giấc ngủ lại kéo tuộtvào  mộng mị. Văng vẳng bên tai có tiếng rền rĩ của một…con khỉ. Nguyên ngày xưa, hồi ở rừng, để làm bữa liên hoan mừng Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng , ông xách súng đi săn. Lần mò vào sâu trong rừng gặp  đôi vợ chồng khỉ khẹc khẹc trên cây cao, ông giương súng đòm một phát hạ ngay con cái rơi bịch xuống đất. Con đực nhào tới ông lại đòm phát nữa làm nó sợ quá, “chít, chít” chạy tuốt vào rừng. Con khỉ khiêng về cạo lông trắng hếu giống y trang đứa con nít, cấp dưỡng trổ tài nấu đủ món xào lăn, nướng, luộc … cả cơ quan được một bữa thịt ê hề. Ong hả hê tuyên bố sẽ đi tìm hạ nốt con khỉ đực. Thế rồi  chẳng phải ông đi tìm nó mà chính nó tìm tới ông. Một  đêm có tiếng sột soạt trên mái lán rồi có tiếng khỉ hú ai oán. Đúng con khỉ chồng rồi, ông xách súng chạy ra nã một phát nó chạy mất, trở vào vừa chợp mắt đã lại nghe tiếng khỉ kêu thảm thiết trên mái lán. Mấy đêm liền chẳng ngủ được, ông tức giận giao nhiệm vụ cho tổ cảnh vệ phải tiêu diệt bằng được con khỉ hỗn láo. Tối hôm sau, 4 tay súng AK nấp quanh lán, giương nòng  chờ sẵn. Quả nhiên, có tiếng lá sột soạt, con khỉ lại tới. Ngay lúc nó vừa cất tiếng hú, những tràng AK nhất loạt vang lên giòn giã. “ Nó chết rồi, nó chết rồi”…một anh cảnh vệ reo toáng, mọi người túa đi tìm xác khỉ , một bữa thịt thịnh soạn đang chờ làm ai nấy đều hăng hái, phấn khởi, người len lỏi trong lùm cây quanh nhà, kẻ trèo lên mái lán, lạ thay, tìm mãi, tìm mãi chẳng thấy nó đâu. Chắc nó dính  đạn chạy tuốt vô rừng sâu rồi, cả 4 khẩu AK bắn chụm như vầy thoát sao nổi? Đêm sau, ông yên trí lên giường, thế rồi vừa chợp mắt đã choàng dậy, lại vẫn nghe tiếng khỉ kêu. Ong nổi cáu vớ ngay khẩu K 59 nhè chỗ tiếng nó bắn liền  mấy phát. Tiếng kêu bặt hẳn, ông lên giường chưa kịp ngủ bên tai lại văng vẳng tiếng khỉ kêu . Mấy đêm liền như vậy, sợ “thủ trưởng “ ốm, bên tham mưu vạch kế hoạch săn bắt khỉ, cứ tối đến toàn cơ quan phối hợp với tổ cảnh vệ tổ chức sẵn sàng chiến đấu, quyết tâm tiêu diệt ngay từ loạt đạn đầu khi con khỉ ló mặt . Lạ thay mấy lần phục kích chẳng ai thấy gì , chỉ riêng ông cứ lên giường chợp mắt lại nghe tiếng nó hú rền rĩ. Thôi đúng ông mắc bệnh hoang tưởng rồi, cứ kéo dài chắc ông bệnh nặng, cấp trên đành rút ông về ATK (an toàn khu) điều dưỡng.

Từ ngày đó đến nay đã qua cả chục năm, kỳ lạ thay trong giấc ngủ đêm nay ông Chủ tịch lại nghe thấy tiếng khỉ kêu ai oán. Rồi khi ông vừa vùng dậy, một con khỉ to tướng, lông lá đầy mình từ đâu nhảy xổ tới giương hai tay chộp lấy mặt  làm ông kêu thét. Choàng mắt dậy ông thấy con bé Gái ngồi bên đang lay người ông gọi rối rít . Hoá ra ông nằm mơ. Ong nhỏm dậy, nhìn quanh  và nhớ lại mọi chuyện . Con bé Gái lên tiếng :

“ Ong Hai cứ thét lên làm con sợ quá…”

Ong Chủ tịch ngước nhìn  đồng hồ treo tường :

“ Hai giờ sáng rồi kia à ? Sao mày không về phòng ngủ đi. Tao không sao đâu, nằm mơ đó mà …”

“ Con chờ…ông Hai tỉnh dậy…”

Ong Chủ tịch hiểu khác đi :

“ Thôi thôi, tao lên cơn hen mệt muốn chết, giờ mày có tụt quần ra tao cũng chịu, để tối mai nghen…”

Con bé Gái chẳng nói chẳng rằng cứ ngồi ì bên giường. Ai chà, nó muốn gì nữa đây, chẳng lẽ mới sơ sơ vậy đã ngứa nghề rồi sao ? Chứ lại không ư ? Nom cái mắt với cái miệng kìa, cứ rừng rực, thôi đúng rồi, nó nứng lắm rồi, nhưng mà dứt khoát phải kiêng nha, động vào lên cơn hen nữa là… chết. Ong cương quyết đuổi nó  :

“ Về đi…mày về phòng ngủ đi…”

“ Con chờ ông Hai…”

Ong Chủ tịch chối phắt :

“ Khỏi khỏi,  tao đang mệt muốn đứt cả hơi, để tối mai…tối mai tao khoẻ rồi … tính. Mày đi đi…”

“ Ong Hai biên cho con cái giấy …”

Ong Chủ tịch trố mắt :

“ Giấy gì ?”

“ Giấy nói ông cho con tiền không nhỡ bà thấy bà đòi lại…”

Ong Chủ tịch giật bắn, lại còn thế nữa , bà phu nhân mà biết thì cả ông cũng chết, con nhỏ này lo xa thiệt. Nhưng có hoạ điên mà viết cho nó. Ong gạt phắt :

“ Khỏi khỏi…mày cứ giấu kỹ sao bà biết được ?”

“ Con phòng hờ vậy cho chắc ăn mờ…”

“ Tao không viết, mày về đi…”

Con bé Gái lì lợm :

“ Ong không viết con cứ ngồi đây, con không về…”

Ai chà chà, chưa chi nó đã tính ăn vạ . Nhìn cái mặt nó kìa, nó dám ngồi bên giường ông tới sáng mai chứ giỡn. Ừ thì viết, sợ gì. Ong xé tờ giấy ngoáy vài dòng :” Trên tinh thần hữu  ái giai cấp, tôi hỗ trợ cho cháu Nguyễn thị Gái một số tiền để cháu giúp đỡ gia đình xoá đói giảm nghèo…”. Con bé Gái cầm tờ giấy đánh vần từng chữ rồi đưa lại ông Chủ tịch :

“ Ong Hai ghi rõ số tiền cho con …”

Ong Chủ tịch bực mình :

“ Thì mày đếm đi, bao nhiêu ?”

“ Con đếm rồi…hai mươi tờ một trăm, mười tờ năm chục, tất cả là hai triệu năm trăm ngàn động…”

Ong đành phải chiều nó. Mắt nó sáng rỡ, nhét kỹ tờ giấy vào túi. Rồi khi  nó vừa dợm bước đi, ông Chủ tịch tiếc của trời kéo tay lại :

“ Nghe tao biểu đã …”

 “  Gì ?”

“ Cởi khuy áo ra tao coi…”

“ Ong Hai kỳ quá à…”

Nói vậy nhưng con bé Gái vẫn chiều ý ông Chủ tịch. Nó đang nghĩ với hai triệu rưởi này má nó có thể mua được chiếc xe nước mía đặt ở đầu xóm, ngày cũng kiếm được cả chục ngàn. Mai mốt ông Hai cho thêm nữa, biết đâu ba nó sẽ có tiền mua cái DREAM tàu chạy xe ôm. Nhưng cốt nhất là phải giấu kỹ . Giấu đâu há ? Cất trong giỏ quần áo ? Không được, nó thừa biết thỉnh thoảng bà chủ vẫn khám xét coi nó có ăn bớt tiền chợ không ? Giấu trong hốc cây trong vườn ? Cũng không được, nhỡ có ai nhìn thấy. “ Oi…đau…”, bất chợt nó la lên và đẩy đầu ông Chủ tịch ra khỏi bộ ngực trần của nó :

“ Ong Hai kỳ quá à …con đâu có sữa ?”

Ong Chủ tịch thở hào hển, hình như cơn đau thắt ngực lại tới. Ong lạnh toát cả người, nỗi lo đứt gân máu làm ông toát mồ hôi, ông vội quát :

“ Đi ngay, đi ngay…mày giết tao giờ…”

Con bé Gái tròn xoe mắt, kinh ngạc về cơn giận bất ngờ . Nó cài lại khuy áo, ba chân bốn cẳng chạy khỏi phòng. May mắn , ông Chủ tịch nằm ngửa ra thở dốc một lát rồi lại tỉnh táo . Oi chao ôi, lúc nãy lên cơn áp huyết, đứt mạch máu não lăn ra đấy, con nhỏ này la toáng thì đổ bể hết mọi chuyện. Thôi dẹp, dẹp, dứt khoát tránh xa nó ra không thì có ngày bất đắc kỳ tử. Vả lại còn cả đống việc Đảng giao đang chờ, dính dấp vào cái “của nợ” …có khi mất mẹ nó ghế. Quyết định thế rồi ông Chủ tịch  kiên quyết gạt bỏ  hình ảnh trần truồng như rắn lột , thay vào đó là cờ búa liềm cho tăng thêm  tính đảng suýt nữa thì tiêu tan vào chỗ kín con bé Gái . Ấy thế rồi ông lại chợt nghĩ đêm qua tối quá không thấy rõ, chẳng hiểu nó còn trọc lốc hay đã mọc…Ông vội xóa biến ý nghĩ đó đi, cố nhắm mắt ngủ.

Sáng hôm sau, con bé Gái vào mời ăn sáng , ông dặn dò  :

“ Mày phải cất kỹ tiền tao cho , lộ ra bà biết thì mày chết. Từ nay tao có đòi thì mày phải tránh xa tao ra nghe chưa ?

“ Ong Hai đòi gì ?”

“ Mẹ con này ngu. Đòi mày cởi truồng ra cho tao tí toáy chứ còn đòi gì ? Từ nay cấm không được tới gần . Cần gì đứng cách xa nói nghe chưa ?”

Con bé Gái chẳng hiểu sao ông chủ lại yêu cầu vậy, nó cứ vâng dạ rối rít. Thôi được, ổng muốn sao cũng được, miễn còn cho nó tiền sắm cái xe cho ba nó chạy xe ôm. Có tiếng chuông gọi cổng. Ong Chủ tịch dõi mắt theo con bé Gái . Mẹ kiếp mới qua một đêm người nó đã khang khác , đít cong tớn, còn cái ngực, cái ngực như hai trái dừa xiêm…mẹ kiếp…đúng thài lài được cứt chó . Ông hớp vội thìa cháo yến cho trôi cảm giác rần rần rất dễ làm ông đứt gân máu…

  (còn tiếp)

Vùng không khí ngột ngạt

Đọc truyện ngắn "Vùng thời tiết xấu" xong thấy nghèn nghẹn vì tình cảm đôi uyên ương trong truyện, ra vườn hoa Lý Tự Trọng ngồi thiền tĩnh tâm, nhưng cứ thấy ngột ngạt thế nào ấy. Hóa ra môi trường thời "mở cửa" nó vậy. Bèn về nhà chép bài thơ này đọc cho nó lành.

NGẠT

Võ Trung Hiếu

Tôi thấy mình đi qua thành phố
Còn dở hơi hơn cả đàn bò
Chỉ cần cỏ là đàn bò hạnh phúc
Chỉ cần rơm là đàn bò hoan hô

Có con đường xác xơ lẽo đẽo theo tôi
Khóc nấc lên sau những lần bị đem ra đào bới
Những vết thương nhói lên sau những xẻng xà bần lấp vội
Triệu bàn chân sớm mai lại bước vô tình

Tôi thấy những nàng Tấm thị thành
Đi chơi game show, may áo dài sát nách
Mặc xường xám vô tư đi dự hội non sông
Sáo chửa sang sông, nàng đã vội theo chồng

Tôi thấy giữa công viên là những bàn cờ thế
Những đàn ông trẻ già nét mặt đăm chiêu
Những nước cờ trí tuệ biết bao nhiêu
Mà thế sự hết quẩn rồi lại bí ?

Tôi cố hít thở bằng cái gọi là không khí
Cũng có vẻ oxy mà sao rất nặng nề
Giữa ban ngày mà nửa tỉnh nửa mê
Thành phố chắc lại đang cần dưỡng khí

Tôi giãy dụa giữa một ngày vô vị
Thoi thóp cùng tôi là cả triệu người
Đàn bò đi qua và ré lên cười
” Làm người đếch gì khổ thế ? “

18.4.2012

(Vĩnh Thuận sưu tầm - 15/01/2013 theo Quechoa)

VÙNG THỜI TIẾT XẤU (Ng.Thị Mai)

"Học văn" thì chắc chắn không giải được toán (toán cao cấp); nhưng hầu hết những người "học toán" đều có khả năng "thưởng thức", "thẩm định" các tác phẩm Văn học. Không những thế, không ít người học toán lại làm được thơ văn, mà thơ văn của họ cũng hay, đôi khi "tác phẩm" của họ còn đoạt giải thưởng của một số cuộc thi về văn chương.

Truyện ngắn "Vùng thời tiết xấu" của chị Nguyễn Thị Mai (Mai Chung) đã nhận giải thưởng "Chương trình cuộc sống" do Đài THVN tổ chức tháng 11/2011. Đây là một truyện ngắn súc tích, mang đậm tính nhân văn. Dù "ngắn" nhưng truyện đã thể hiện sâu sắc cái thánh thiện, nhân bản và cả cái vị kỷ, đời thường của cuộc sống. Đặc biệt, câu chuyện đã giao hòa được tình cảm của người đã mất với người đang sống; giao hòa "âm dương" một cách nhẹ nhàng, huyền diệu; biểu cảm được cuộc sống tâm linh của con người.

VÙNG THỜI TIẾT XẤU

(Truyện được lọt vào 16 truyện ngắn xuất sắc nhất

của cuộc thi viết truyện ngắn cho chương trình “Quà tặng cuộc sống”

do Đài Truyền hình VN tổ chức – Trao giải tháng 12/2011)

 Tác giả: Nguyễn Thị Mai

          Đừng bao giờ để tâm đến những gì người khác nói                                

                                  nếu tận sâu trong tim biết mình làm đúng.

Nhà chồng tôi có ba anh em – hai trai, một gái. Hai người con trai đã lập gia đình, còn cô út vẫn chưa lấy chồng. Tất cả chúng tôi hiện vẫn ở chung trong ngôi nhà do các cụ từ mấy đời để lại – nơi đã chứng kiến sự tồn tại mấy thế hệ của gia đình nhà chồng tôi trên mảnh đất này.

Cha mẹ chồng tôi đã già yếu, chồng tôi là con trưởng nên mọi việc trong nhà chủ yếu do hai vợ chồng tôi lo liệu. Những người em cũng mặc nhiên coi đó là trách nhiệm của anh chị trưởng. Có lẽ mọi sự cũng sẽ cứ thế trôi đi nếu như không có một biến cố lớn xảy đến với gia đình tôi: sau một cơn bạo bệnh, chồng tôi đột ngột ra đi, để lại tôi trên đời với biết bao đau đớn và bận rộn, lo toan, vất vả.

Do tuổi cao, cha mẹ chồng tôi cũng mắc một vài căn bệnh của người già. Khi chồng tôi còn sống, anh luôn là “bác sĩ” của gia đình. Lúc đó, tôi như một cô y tá nhỏ, nhẫn nại làm theo y lệnh của anh để phục vụ thuốc thang cho cha mẹ. Tôi hoàn toàn yên tâm vì đã có một chỗ dựa vững chắc là anh.

Đã gần một thế kỷ đi qua cuộc đời của cha mẹ, cùng với sự tàn phá của thời gian và nỗi đau đột ngột mất con, họ ngày càng trở nên suy sụp. Đặc biệt, một cơn đột quỵ đã khiến cha chồng tôi bị liệt nửa người. Tuy phải nằm liệt một chỗ nhưng ông vẫn còn khá tỉnh táo và vẫn rất thích chuyện trò vì ông vốn là một con người nhân hậu, cởi mở, hoà đồng.

Với suy nghĩ không biết còn được ở bên cha bao lâu nữa, tôi đã cố gắng hết sức thu xếp mọi việc để có thể dành được nhiều thời gian cho Người. Hàng ngày, thay chồng, tôi luôn cố gắng làm tốt vai trò của một bác sĩ, đồng thời làm một y tá, một đầu bếp tận tuỵ…để phục vụ cho cha với sự vui vẻ và tự nguyện. Những người tốt nhìn tôi bằng cặp mắt cảm thông và ngưỡng mộ vì cho rằng tôi đã chăm sóc quá chu đáo cho cha. Tôi cũng không mấy chú ý tới những lời khen ngợi đó vì nghĩ rằng đây chỉ là trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ mà thôi.

Nhưng - rồi đến một ngày, tôi chợt nhận ra rằng: mặc dù tôi đã chăm sóc cha rất chu đáo nhưng như thế vẫn chưa thể được gọi là đầy đủ. Đối với cha, bây giờ không chỉ cần được chăm sóc về ăn, uống, thuốc men, vệ sinh, tập luyện mà còn cần cả nhu cầu trò chuyện. Cha cần được chuyện trò để cho trí óc hoạt động và được sống trong cảm giác vui vẻ. Nếu không, cha sẽ chỉ còn là một cái bóng mờ mờ trong cuộc sống hàng ngày. Nhìn cha với phần lớn thời gian diễn ra trên giường trong sự im lặng vì không có người trò chuyện, tôi xót xa lắm.   

Thương cha nên mặc dù rất bận rộn nhưng tôi quyết tâm mỗi ngày sẽ dành từ nửa tiếng đến một tiếng để trò chuyện cùng cha. Đối với bất kỳ ai, thực hiện điều này không hề dễ vì sẽ nói chuyện gì đây với một cụ già gần một trăm tuổi phải nằm một chỗ do bệnh tật. Mỗi ngày tôi phải nghĩ ra một đề tài gì đó sao cho vừa thích hợp vừa nhẹ nhàng, vui vẻ để nói chuyện cùng cha.

Nhìn ánh mắt rạng ngời vui vẻ của cha những khi trò chuyện, tôi vui lắm. Tôi đã làm được như vậy nhiều ngày cho đến một hôm, sau khi ra phố trở về nhà, tình cờ câu chuyện giữa cô em dâu và em gái chồng lọt vào tai tôi:

- Bà này là ghê lắm, không phải vừa đâu. Lúc nào cũng tỏ vẻ là dâu trưởng quan tâm chăm sóc cha. Nào là “ông uống thuốc ạ”; nào là ghi ghi, chép chép Nhật ký thuốc men hàng ngày của cha. Bà ấy đang ngon ngọt tranh thủ để có gì cha sẽ cho bà ấy phần nhà nhiều hơn đấy.

Nghe đến đây tôi hiểu rằng họ đang nói chuyện liên quan đến mình. Không biết là tôi đã về, họ lại tiếp tục với giọng dè bỉu:

- Chứ còn gì nữa. Lúc nào cũng tỏ vẻ ta đây chu đáo, có hiếu. Gớm, lại còn ghi chép cả từng bãi nước đái của cha nữa. Ôi dào, cũng chẳng tử tế gì đâu.Tất cả chỉ là vấn đề tài sản thôi.

Lúc này con tim tôi như bị bóp nghẹt lại. Tôi cảm thấy uất ức và bị tổn thương một cách nghiêm trọng. Trong lòng tôi dấy lên sự bất mãn vì những bất công ở đời: sao các cô không những đã không làm mà lại còn dè bỉu, chỉ trích tôi như thế.

Tôi có cảm giác như đang bị những mũi tên độc bắn vào. Tôi cảm thấy không còn đủ nghị lực và sức mạnh để tiếp tục việc chăm sóc cha như vậy được nữa. Nhưng- cũng chính lúc này, hình ảnh mắt cha rạng ngời khi nói chuyện lại hiện ra trước mắt tôi. Lòng tôi ngổn ngang nhiều suy nghĩ mâu thuẫn, trái ngược nhau và cảm thấy hết sức hoang mang khi chưa tìm được ra lối thoát. 

Bỗng chợt nhớ đến người luôn giúp đỡ tôi trong những giờ phút khó khăn, tôi bước đến bàn thờ chồng, châm nén hương rồi khấn anh:

- Anh ơi! Anh hãy giúp em nhé. Làm thế nào để em có đủ nghị lực và sức mạnh để thay anh chăm sóc cha mẹ cho chu đáo bây giờ hả anh? Anh đi rồi, em chỉ còn một mình, em hoang mang quá.

Đêm hôm đó tôi nằm mơ thấy chồng tôi về. Anh bước vào nhà như trở về sau một chuyến công tác xa. Anh lau nước mắt cho tôi rồi bảo:

- Thật tội nghiệp! Anh thương em nhiều lắm. Hãy dũng cảm lên em. Anh vẫn luôn dõi theo và phù hộ cho em đây mà.

- Em mệt mỏi lắm rồi anh ạ. Em muốn làm mọi việc một cách tốt nhất cho cha mẹ mà sao khó quá.

- Anh biết chứ. Anh biết không chỉ ở trong nhà mà còn một số người không tốt ở ngoài vẫn thường dựng chuyện thị phi và xúc xiểm về chuyện này. Đừng quan tâm đến họ. Em còn nhớ không, mỗi khi chúng mình đi công tác bằng máy bay, trước khi cất cánh, hãng máy bay thường nhắc nhở hành khách: “Khi máy bay đi vào vùng thời tiết xấu, áp suất trong khoang máy bay hạ thấp, túi thở ô xy sẽ được thả xuống trước mặt quý khách. Hãy chụp túi vào miệng để được cung cấp dưỡng khí….”

Tôi nức nở:

- Anh nói với em chuyện túi thở trên máy bay vào lúc này để làm gì hả anh?

- Em đang phải đi trong vùng thời tiết xấu, bầu không khí tuy có ngột ngạt nhưng không sao đâu em ạ. Anh đang thả túi thở như ở trên máy bay xuống cho em đây này. Túi này chứa đựng một sự thật thiêng liêng là: từ trước tới nay, chưa bao giờ hai vợ chồng mình (cả anh và em) có những suy tính tồi tàn như thế. Em hãy vững lòng: Đừng bao giờ để tâm đến những gì người khác nói nếu tận sâu trong tim biết mình làm đúng. Em hãy làm tất cả những gì có thể như em đã làm để thay anh phụng dưỡng cho cha mẹ, để anh có thể yên lòng an nghỉ và có quyền mãi mãi tự hào về em.

Khi tôi tỉnh dậy, trời đã sáng. Qua ô cửa sổ là bầu trời trong xanh, ánh nắng vàng rực rỡ. Chưa bao giờ tôi thấy lòng nhẹ nhõm như lúc này. Tôi thầm gọi anh:

- Anh ơi! Em xin cám ơn anh vì từ xưa tới nay, lúc nào anh cũng luôn ở bên cạnh giúp đỡ em vượt qua mọi khó khăn. Em sẽ làm một cách tốt nhất  những điều anh mong muốn./. 

                   
Lễ trao giải thưởng cuộc thi viết truyện ngắn do Đài THVN tổ chức tháng 12/2011 tại Hà Nội 

(Trong ảnh: chị Nguyễn Thị Mai đang nhận giải thưởng)